Lytsewierrum
Lytsewierrum is in lyts, tiidleas terpdoarpke dat rêst, skiednis en karakter docht útstrielen. It doarpke leit yn it hert fan Súdwest-Fryslân, op in dearinnende dyk, dêr't it hast liket te bestean yn in eigen wrâld. Mar alve huzen, in pleats en in beskieden tsjerke foarmje de kearn, mei yn totaal net mear as 65 ynwenners. Dizze lytse mienskip dielt in djippe ferbûnens en bewarret grutsk in unyk doarpsgesicht, beskerme as ryksmonumint. De namme, Lytse-wierrum – 'lytse terp' – jout fuortdaliks de beskieden sjarme wer. Yn'e midden stiet de gielstiennen Sint-Gertrudistsjerke, werboud yn 1557 op in midsiuwsk fûnemint. De tsjerke is opboud út kenmerkjend Fryske materialen, mei in tsjerkhofsleat deromhinne en in ynterieur dat ferrast mei art-déko-fersieringen op it gewelf. In tinkstien yn de súdgevel ferwiist nei de bouskiednis en sels de priis fan bôle yn dy tiid, in lyts finster nei de libbenswrâld fan eartiids. It doarpsplein, de Buorren, fungearret as stil moetingsplak: in paadwizer mei de tekst "Allinnich nei Lytsewierrum" markearret de iennichste tagongsdyk, symboalysk foar de beslettenheid en selsbeskôgjende sfear fan it doarp. Wa't bûten dit yntime dekôr stapt, betreedt it wide Fryske lânskip: stille paden, iepen fjilden, brechjes en ferbining mei oare terpdoarpkes lykas Rien en Itens. Kuierrûtes nûgje út ta it op 'en nij ûntdekke fan stilte, romte en de ynleine skiednis fan dat stikje Fryslân. Lytsewierrum is lyts mar o sa boeiend, in plak dêr't arsjitektuer, erfguod, lânskip en mienskipssin gearkomme yn stille harmony.
